نشست تخصصی «تاب‌آوری مقاصد گردشگری و زیارتی» روز سه‌شنبه، نهم دی‌ماه ۱۴۰۴، با حضور صاحب‌نظران داخلی و بین‌المللی در تالار دکتر رجائی بخارایی دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد. این رویداد علمی با هدف واکاوی چالش‌ها و ارائه راهبردهای پایدار برای تقویت مقاومت این دو صنعت حیاتی در برابر بحران‌هایی همچون همه‌گیری‌ها و تغییرات اقلیمی برگزار گردید.

در این مراسم که به همت مشترک پژوهشکده زیارت و گردشگری، معاونت گردشگری میراث فرهنگی، کالج دانشگاه فردوسی مشهد و پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی سازمان‌دهی شده بود، اساتید و کارشناسان به ارائه آخرین یافته‌های پژوهشی و تحلیل‌های خود پرداختند.

دکتر سعید خدیوی، عضو هیأت علمی گروه اقتصاد گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی، با اشاره به ابعاد اقتصادی تاب‌آوری، بر لزوم تنوع‌بخشی به منابع درآمدی مقاصد تأکید کرد. وی در بخشی از سخنان خود گفت: «تاب‌آوری صرفاً به معنای بازگشت به وضعیت پیشین نیست، بلکه فرصتی است برای تحول و ساختن مدل‌های اقتصادی هوشمندتر و کم‌آسیب‌تر در صنعت گردشگری.»

از جنبه‌های اجتماعی و مدیریتی، دکتر سمیه صادقلو، دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه فردوسی مشهد، نقش مشارکت جامعه محلی و حکمرانی خوب را کلیدی خواند. او افزود: «مقاصدی پایدار می‌مانند که مردم ساکن در آن، خود را حافظ و ذی‌نفع واقعی توسعه بدانند. این امر نیازمند برنامه‌ریزی یکپارچه و شفاف است.»

این نشست با ارائه دکتر سیامک سیفی، دانشیار دانشگاه اولو فنلاند، ابعاد بین‌المللی و تطبیقی به خود گرفت. دکتر سیفی با ارائه نمونه‌هایی از مقاصد موفق در کشورهای مختلف، بر اهمیت فناوری و نوآوری در مدیریت بحران و بازاریابی مجدد پس از شوک‌های گسترده تأکید نمود.

مفهوم تاب‌آوری در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از همه‌گیری کووید-۱۹، به یکی از محوری‌ترین مباحث در مدیریت گردشگری و زیارت در سراسر جهان تبدیل شده است. ایران با دارا بودن مراکز مهم زیارتی و جاذبه‌های گردشگری متعدد، همواره در معرض چالش‌های طبیعی و انسانی قرار دارد، از این رو پرداختن علمی به این موضوع برای تضمین پایداری و توسعه این صنایع ضرورتی انکارناپذیر است.

سخنرانان در جمع‌بندی نهایی، بر تداوم چنین گفت‌وگوهای علمی و ضرورت تبدیل یافته‌های پژوهشی به راهکارهای عملی در سطح ملی و استانی تأکید کردند. ایجاد شبکه‌ای از پژوهشگران و مدیران مرتبط، تدوین سند راهبردی تاب‌آوری برای مقاصد خاص و استفاده از تجربیات بین‌المللی از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست بود.

این نشست با استقبال قابل‌توجه دانشجویان، اساتید و مدیران اجرایی حاضر در سالن همراه بود و فضایی پویا برای پرسش و پاسخ و تبادل نظر فراهم آورد. به نظر می‌رسد همکاری نهادهای علمی و اجرایی، همان‌گونه که در این رویداد تجلی یافت، می‌تواند مسیر رسیدن به الگوهای تاب‌آور را هموارتر کند.